Boekbespreking: Trotseren van de Britse Raj – een Franse held met zijn tijger

Zijn Franse held is dapper, ondernemend en hoffelijk, terwijl zijn Britse tegenstanders meestal brutaal, inefficiënt of arrogant zijn en Indiërs, met uitzonderingen daargelaten, beantwoorden aan de heersende stereotypen van nobele wilden.

Het boek gaat over de heldendaden van een zeer bijzondere Franse avonturier, vergezeld van een ongekende assistent, in het midden van de 19e eeuw in Brits-Indië, aan de vooravond van 1857. (Bron: IANS)

Titel: Once Upon a Time in India -De wonderbaarlijke avonturen van kapitein Corcoran
Auteur: Alfred Assollant (vertaald door Sam Miller)
Uitgeverij: Juggernaut
Pagina's: 252
Prijs: € 299,-

De Raj lijkt een integraal onderdeel van onze geschiedenis, maar was geen zekerheid met een andere Europese mogendheid die de Britse invloed in het subcontinent gedurende een groot deel van de 18e eeuw fel betwistte en ze bijna zou verdringen. Zonder enkele misrekeningen en verloren veldslagen waren we misschien de grootste Franstalige natie ter wereld geworden. Wat had onze koers in zo'n geval kunnen zijn?

Een verleidelijke glimp van een mogelijke democratische, republikeinse dispensatie is te zien in deze lang duistere klassieker, opgegraven en vertaald door de Britse journalist en auteur Sam Miller, over de heldendaden van een zeer bijzondere Franse avonturier, vergezeld van een ongekende assistent, medio 19e eeuw Brits-Indië, aan de vooravond van 1857.

Dit avontuur van Alfred Assollant, een weinig bekende Franse auteur uit de 19e eeuw, was het populairst in zijn tijd en later (zoals Miller ons vertelt, 20e-eeuwse fans waren onder meer de Franse filosoof Jean Paul Sartre en de Italiaanse marxist Antonio Gramsci), vertaald in de meeste Europese talen, behalve Engels – het doelwit, maar het maakte hem niet beroemd of rijk. Het is nog steeds in druk, maar niet veel gelezen of bekend.

huilende kersensneeuwfontein dwerg

Assollant (1827-86) was zeker niet de enige Fransman die over India schreef - neem zijn bekendere tijdgenoot Jules Verne (ook de zoon van een advocaat) met The Steam House (ook bekend als The End of Nana Sahab), en een opmerkelijk personage , Kapitein Nemo van Twenty Thousand Leagues Under the Sea, 1871 en meer, bleek Indiaan te zijn - en met grote haat jegens de Britten.

Het is deze ader die Assollant leek te hebben gepionierd in zijn werk uit 1867. Zijn Franse held is dapper, ondernemend en hoffelijk, terwijl zijn Britse tegenstanders meestal brutaal, omkoopbaar, inefficiënt of arrogant zijn en Indiërs, met uitzonderingen daargelaten, beantwoorden aan de heersende stereotypen van nobele wilden, met de nadruk op beide woorden.

Het plot lijkt simpel. In Lyon wordt de prestigieuze Academie van Wetenschappen tijdens haar zitting in september-eind 1856 verteld over de dood van een van haar leden, die op het punt stond naar India te vertrekken, om te zoeken in de bergen die bekend staan ​​als de Ghats, vlakbij de bron van de Godavari-rivier voor de Guru Karamata, de belangrijkste heilige boeken van de hindoes, lang verborgen voor Europese ogen maar een aanzienlijk bedrag nagelaten aan degene die zijn onvoltooide baan op zich neemt.

Een academielid stelt voor om het open te stellen voor het publiek, maar pas in mei van het volgende jaar vinden ze iemand die aan alle eisen voldoet.

Het enige dat Kapitein Corcoran de ongeduldige vijfjarige Louison in de andere kamer laat wachten, en sommige geleerde leden suggereren kastijding voordat ze ontdekken dat ze toevallig een Koninklijke Bengaalse tijger is - en hongerig. Bedlam ontstaat.

Het toneel verschuift dan naar India, naar het hof van de Holkar, Prins van de Maratha's, in Bhagavpur aan de Narmada, waar de Britten, die enige moeite in de wind voelen, hem proberen te ontwapenen, en zelfs zijn premier voor de doel. Maar de rivier opvaren is zijn Franse redder.

witte insecten op kamerplanten

Na een verwarde mengelmoes van opstanden, ontvoeringen (waaronder Holkars mooie en charmante dochter Sita), belegeringen en veldslagen, merkt Corcoran dat hij de baas is over de situatie, evenals de heerser van het koninkrijk en de echtgenoot van de prinses. Maar zullen zijn radicale maatregelen van rechtvaardig bestuur goed vallen bij zijn traditionele onderdanen of de edelen die denken dat ze een betere aanspraak op macht hebben?

Assollant, die in het echte leven behoorlijk radicaal was (hij verloor de baan van zijn leraar vanwege zijn opvattingen), maakt van zijn held een vat voor zijn ideeën, maar het kolonialisme zet deze aantrekkelijke optie in de wacht. Hoe open en radicaal ze thuis ook waren, de Fransen en Britten volgden deze regel nooit in de meeste van hun koloniën.

Maar subtekst, enkele fouten in zijn weergave van India en zijn gebruiken, en de wisselende stemmingen van het verhaal - van pure klucht waarmee het later begint tot een meer donkere toon - afgezien daarvan is het werk van Assollant niet alleen een gedateerde, literaire nieuwsgierigheid, maar een meeslepend verhaal die moet worden gesmaakt. Miller, die hier lovenswaardig werk heeft geleverd, moet ook de andere avonturen naar voren brengen.