
Ons immuunsysteem beschermt ons tegen verschillende ziekten. Soms gaat het echter in een overdrive en valt het het lichaam zelf aan, wat leidt tot weefselvernietiging en degeneratieve ziekten, ook wel auto-immuunziekten genoemd.
Auto-immuunziekten omvatten multiple sclerose, sarcoïdose, type 1 diabetes mellitus, lupus, reumatoïde artritis, sclerodermie, de ziekte van Graves, chronische thyreoïditis, coeliakie, de ziekte van Crohn enz.
Auto-immuunproblemen hebben een sterke genetische aanleg, maar triggers kunnen zijn: overmatige blootstelling aan de zon, infecties, medicijnen of andere aandoeningen.
De vraag of iemands dieet zijn auto-immuniteit beïnvloedt, is het onderwerp geweest van vele onopgeloste debatten. Interessant is dat groeiend bewijs wijst op een rol van het dieet bij het voorkomen, vertragen of omkeren van de expressie van genetisch bepaalde auto-immuunziekten.
Verschillende onderzoeken hebben geprobeerd de rol van individuele voedingsstoffen en voedingsfactoren bij auto-immuunziekten vast te stellen.
Omdat de darm een belangrijke plaats is van veel complexe interacties, die de immuniteit beheersen, is het de grootste interface tussen een persoon en zijn omgeving en biedt daarom de grootste blootstelling aan micro-organismen die het immuunsysteem opbouwen en aan toxines en allergenen. Versterking van het eeuwenoude gezegde, we zijn wat we eten.
In de afgelopen jaren is er bewijs voor een belangrijke rol voor specifieke voedingsfactoren, waaronder vitamine D, vitamine A, selenium, zink, omega-3-vetzuren, probiotica, glutamine (een aminozuur) en flavanolen (plantaardige chemicaliën die beschermen tegen ziekte) bij het beïnvloeden van auto-immuunziekten. Interessant is dat de effecten van een vitamine D-tekort verder kunnen gaan dan de gezondheid van de botten en de calciumbalans. Het is nu in verband gebracht met verhoogde auto-immuniteit en verhoogde vatbaarheid voor infecties. Associaties tussen vitamine D en auto-immuunziekten zijn bevestigd bij multiple sclerose en reumatoïde artritis. Recente onderzoeken geven ook aan dat vitamine A een krachtige immuunregulator is en een rol kan spelen bij het voorkomen van darmontsteking en auto-immuniteit.
Bepaalde soorten vetten zijn ook nuttig gebleken bij het voorkomen en moduleren van auto-immuunziekten. Verschillende onderzoeken hebben aangetoond dat diëten met veel omega-3-vetzuren, het soort vet dat in vis wordt aangetroffen, en lijnzaad een rol spelen bij het verminderen van het risico en de behandeling van auto-immuunziekten. Omega-3-vetzuren voorkomen niet alleen hartaandoeningen, maar kunnen ook het risico op auto-immuniteit verminderen. Verder is gemeld dat een combinatie van omega-3-vetzuren en caloriebeperking effectiever kan zijn dan alleen omega-3.
Aanpassing van het dieet heeft zijn grootste heilzame effect aangetoond wanneer ermee wordt begonnen vóór of onmiddellijk na het begin van de ziekte. Ook een gouden regel, het ouderdomsbeginsel van evenwicht prevaleert. Een optimale maar evenwichtige voedselopname zorgt voor een gezonde groei en een ziektevrije levensduur.
Auto-immuniteit is complex en multifactorieel van aard. De rol van voedingsstoffen, waaronder mineralen, sporenelementen, antioxidanten en vetten, moet verder worden onderzocht. In de toekomst kunnen diëten, voedingssupplementen en voedingspraktijken een integraal onderdeel worden van preventie en behandeling.