Ghachar ghochar boekbespreking: Leven in de tegenwoordige tijd

Een heerlijke roman onderzoekt hoe het bestaan ​​van de middenklasse wordt bepaald door angst

De kern van het boek is een klein gezin uit de middenklasse, ineengedoken om zichzelf te beschermen tegen de economische krachten die eromheen wervelen.

Dit is een roman met een lichtheid die zelden in onze fictie wordt aangetroffen. Het is kort en het verhaal is doordrenkt met een zachte ironie, met een ondertoon van pathos en humor die de gebeurtenissen verlevendigen die in een paar delicate, behendige streken worden gepresenteerd. Maar het onderwerp zijn de angsten en spanningen die de zenuwen van de enorme kleine bourgeoisie die in de stad woont, die het huidige Bengaluru is geworden, in een staat van ghachar ghochar (verstrikt in knopen) houden. Het is typerend voor Shanbhag's uiteenzetting dat de zin alleen in het boek voorkomt met verwijzing naar het touwtje van de onderrok dat door de hoofdpersoon in de knoop zit terwijl hij probeert zijn vrouw uit te kleden.

De kern van het boek is een klein gezin uit de middenklasse, ineengedoken om zichzelf te beschermen tegen de economische krachten die eromheen wervelen. Meteen aan het begin hebben we een komische maar ontroerende beschrijving van hoe de vader en oom van de hoofdpersoon getraumatiseerd zijn door een kleine boekhoudfout. Deze aflevering wordt gevolgd door een veelgeprezen bezoek van de eerbiedwaardige SM ('Sales Manager'), die alleen arriveert om de vader te informeren dat hij voortijdig met pensioen gaat. Het boek volgt het lot van de familie terwijl de vader in het niet verdwijnt, terwijl zijn agressieve jongere broer, Chikkappa, de familie voorgaat; het verhaal wordt verteld door twee huizen waarvan de zeer verschillende persoonlijkheden de veranderende status van het gezin weerspiegelen.

In de eerste van de huizen verschijnen periodiek zwermen mieren die het huis teisteren. De moeder van de hoofdpersoon gebruikt allerlei traditionele methoden om ze weg te jagen, maar ze blijken niet effectief. Dan, op een dag, verdwijnen ze net zo mysterieus als ze aankomen. Opgelucht wacht de familie op hun volgende aankomst, zonder enig idee hoe ze een nieuwe aanval kunnen voorkomen en doen geen pogingen om een ​​permanente oplossing te vinden. In het tweede huis, met meer economische zekerheid, zijn het de vrouwen die zorgen voor onrust.

Ghachar Ghochar is een gevoelige analyse van hoe ons middenklassebestaan ​​wordt gedefinieerd door één enkele shruti: angst. Bijna elk incident in het leven van deze klas wordt ingegeven door angst, erdoor gevormd en uiteindelijk draagt ​​het bij aan meer ervan. Kenmerkend is dat de gezinsleden, ondanks dat ze zich voortdurend aan elkaar vastklampen, nooit een poging doen om de bron van de angst of manieren om het probleem aan te pakken te bespreken. Zelfs als het gezin op de sociale ladder is opgeklommen, blijven onverklaarbare incidenten het bewaakte bestaan ​​bedreigen. Een vreemde vrouw verschijnt bij de voordeur met een stalen container met masoor dal speciaal voor Chikkappa bedoeld. Maar hij weigert het huis uit te komen en haar te erkennen, terwijl de vrouwen van het huis de vreemdeling meedogenloos wegjagen.

Naast deze voorlopig afgebeelde scènes, geeft Shanbhag ons een insider-gevoel voor de zorgen die de middenklasse in de afgelopen halve eeuw hebben gevormd. Er was een tijd dat leden van deze klasse in dorpen en kleine steden woonden, veilig in buurten die werden gedefinieerd door vrienden, familieleden en andere kasteleden, vasthielden aan geërfde conventies van sociaal gedrag en zich beperkten tot traditioneel gesanctioneerde beroepen. Met de transformatie van deze steden in moderne megapolen smolt de veilige basis van de klasse weg, alle zekerheden verdwenen, behalve die van de kaste.

Economische welvaart betekent dat nieuwe behoeften en nieuwe normen het huis binnenkomen. De vrouw van de hoofdpersoon, die is opgeleid en die de wreedheid waarmee de vreemdeling werd behandeld in twijfel durft te trekken, vindt het niet erg dat een dergelijke ondervraging de fundamenten van het gezinsbestaan ​​losmaakt.

Ironisch genoeg blijft de hoofdrolspeler temidden van al deze transformaties, in totaal contrast met de meedogenloos actieve Chikkappa, bijna volledig ongeïnteresseerd, en zoekt hij troost in het isolement van een Coffee Club waarnaar hij zowel thuis als op kantoor ontsnapt om urenlang te contempleren - van wat het is niet duidelijk. Maar hij vindt wel diepgaande filosofische implicaties in de cryptische opmerkingen van de ober daar. In een van de meest ontroerende scènes in het boek doorzoekt de hoofdpersoon de kledingkast van zijn vrouw in haar afwezigheid, raakt haar verschillende bezittingen aan, op zoek naar een sensueel gevoel dat hij verloren heeft.

In het laatste hoofdstuk bevindt de hoofdpersoon zich weer in de Coffee Club, vol spanning wachtend op de terugkeer van zijn vrouw die een paar dagen bij haar ouders is gaan logeren. Waarom angstig? Het is niet duidelijk, maar dat, herinnert Shanbhag ons nogmaals, is de onontkoombare toestand van de klas.

De vertaling van Srinath Perur legt feilloos de verschuivende nuances vast die Shanbhags vertelling zo rijk maken. Nadat ik het originele Kannada had gelezen en bewonderd, was ik verrast hoe snel Perur me deed vergeten dat ik bezig was met een vertaling. Het boek is prachtig vormgegeven en geproduceerd, en al met al een genot om te lezen.

Ghachar Ghochar
Auteur: Vivek Shanbhag
Vertaald uit het Kannada door Srinath Perur
Uitgevers: Harper Vaste plant
Pagina's: 124
Prijs: 399