Het lezen van zijn verhalen op zeer jonge leeftijd helpt ook om empathie op te bouwen. 'Idgah' is altijd de introductie geweest in de wereld van Munshi Premchand voor elk schoolgaand kind. Hamid komt ons leven binnen als een kind, maar is bij ons gebleven - hij en zijn chimta - een superheld die elke keer dat we aan hem denken natte ogen achterlaat. De meesten van ons kennen het verhaal. Een kleine jongen krijgt wat geld om cadeaus voor zichzelf te kopen op Eid. Hij kiest ervoor om een chimta voor deze grootmoeder omdat ze haar vingers brandt elke keer dat ze roti's maakt. Wat altijd groen is aan Premchand, is dat als Hamid mijn ideaal was, hij dat van mijn moeder en mijn grootmoeder was. Premchand resoneert generaties lang bij elke stap van hun leven.
Premchand was een schrijver voor iedereen. Waar 'Idgah' als kind iets in mij veranderde, liet 'Poos Ki Raat' me achter met een wrange glimlach. Zijn verhalen waren nooit erg moeilijk te lezen. In feite waren het de lessen in het Hindi die leerboeken nooit zouden kunnen onderwijzen.
Het lezen van zijn verhalen op zeer jonge leeftijd hielp ook om empathie op te bouwen. Mijn vreugde kende geen grenzen toen Alarakhi vertrok zonder a boete – een boete die ze elke maand kreeg dat ze haar salaris ontving – en toch kon ze het niet helpen dat ze zich schuldig voelde omdat ze Darogaji had misbruikt, die meestal verantwoordelijk was voor de verlaging van haar salaris. Maar nadat hij haar heeft zien worstelen met een kind, kalmeert hij. Met een brok in mijn keel ging ik behoedzaam verder, alleen om de hilarisch toepasselijke 'Dusri Shaadi' te vinden. In deze verhaal-cum-lijst indexeert Premchand met vreugde bijna 100 redenen waarom men een tweede keer zou moeten trouwen.
Veel schrijvers van vóór de onafhankelijkheid hebben een belangrijke rol gespeeld bij het uitbeelden van het beeld van de moeilijke tijden die het land onder de Britse Raj doormaakte. Premchand koos er echter voor om zich te concentreren op het alledaagse, de verhalen van binnenuit, de mensen in de dorpen, de onderdrukking waarmee zij te maken kregen die geen stem hadden – de vrouwen, de lagere kaste, de armen. Zijn verhalen waren geen vernietigend commentaar op wie dan ook, maar veranderden in een kwestie met de kracht van een prachtig verhaal dat zacht leek maar duizend dingen tussen de regels in bracht.
Hoe kan een verhaal als ‘Do Bailon Ki Katha’ anders worden begrepen? Twee ossen, dol op elkaar, gescheiden, vinden elkaar bij toeval - maar hoewel het verhaal rond hun vriendschap draait, loopt het parallel met het drama van de mensheid en hoe het opvallend veel op dieren lijkt. We zijn tenslotte allemaal levende wezens.
Zelfs op een jonge leeftijd van 13 wist Premchand een indruk achter te laten die een leven lang meegaat. Zijn verhalen kunnen nooit oud worden. Je vraagt je af waarom een verhaal als ‘Jurmana’ nog relevant zou zijn? Dat is alleen omdat de onderdrukten nog steeds worden onderdrukt, op vergelijkbare, zo niet dezelfde manieren. De dwaasheden van de mensheid zijn erger geworden. Het is misschien tijd om dat stoffige oude boek van de plank te pakken en 'Mandir Aur Masjid' te lezen. De verhalen van Premchand zullen helpen het ideologische gat in onze geest te vullen zonder de propaganda en de fanfare. Zijn rustige maar impactvolle woorden zullen het gebrek aan perspectief vervullen en onze horizon verbreden, waardoor ons wereldbeeld sterker wordt met prachtig proza.