Alles goed thuis?

Praten over de olifant in de kamer - psychische aandoeningen in het gezin

Het beschamende ding dat we gewoonlijk in duisternis bewaren, wordt hier de lichtdrager.

Naam: Een boek van licht: wanneer een geliefde een andere geest heeft
Auteur: Jerry Pinto (red.)
Uitgeverij: Sprekende tijger
Pagina's: 175
Prijs: € 399,-

Als Jerry Pinto's meermaals bekroonde Em and the Big Hoom een ​​blogpost was, zouden de 13 accounts in deze slanke bloemlezing het commentaar- en discussiegedeelte hebben gevormd dat volgde. Pinto's boek, dat het leven in een gezin met een manisch-depressieve ouder beschreef, lijkt de deur te hebben geopend naar een plek waar alle goede Indiërs hun moeder moeten leren koesteren: een psychische stoornis in het gezin. Het is een vreemde paradox, een natie van hyperactieve hypochonders (heb je ooit verkoopgrafieken voor maagzuurremmers gezien?) die graag topspecialisten raadplegen voor klachten aan het hart, lever, nieren, amandelen en tarsals, gaan undercover zodra ze een schroef los in de familie. Zelfs als ze weten dat het normale gezin absurd normatief is.

Het beschamende ding dat we gewoonlijk in duisternis bewaren, wordt hier de lichtdrager. De toon van de vertellers, als reactie op psychische aandoeningen in het gezin, varieert van weemoedige, schuldgevoelens door uitgestreken verhalen over het onverwachte tot halfkomische catharsis. De laatste klinkt het beste. Zelfs als de komedie zwart is, werpt hij een vrolijk licht, zoals in Sukant Deepaks verslag van zijn vader, de bipolaire auteur en toneelschrijver Swadesh Deepak die op een dag in 2006 een wandeling maakte en nooit meer terugkeerde. Swadesh' korte verhalen waren zo gespannen dat ze zelf een symptoom van zijn ziekte vormden. In ‘Papa, Elsewhere’ legt Sukant, voormalig journalist van Indian Express, uit waarom hij nog steeds met een ijzeren staaf onder zijn bed slaapt. Het is niet uit angst voor de doden. Dat zou het makkelijke antwoord zijn. Te makkelijk.

De bijdragers zijn stedelijk, vooruitstrevend en goed opgeleid, een minderheid die de krachtige sociale taboes kan afschudden die geesteszieke relaties verborgen houden in de bovenkamer of de garage aan het einde van de rit. Toch moeten sommigen van hen afstand zoeken om hun verhaal te vertellen. 'Moeders en dochters' door Punjabi-dichter (en een andere voormalige Indian Express-hand - we zijn legio) Nirupama Dutt wordt verteld vanuit het oogpunt van haar dochter. 'The Man Under the Staircase', Sharmila Joshi's verslag van haar alcoholische oom, wiens toegewezen ruimte in het huis krimpt totdat de man helemaal verdwijnt, wordt verteld met een stem die deels van een toeschouwer is, hoewel ze een acteur is in het drama. In een naschrift bij zijn inleiding betreurt Pinto zijn onvermogen om verhalen op te nemen van families die hun geestesziekte niet naar een dokter kunnen brengen, maar in plaats daarvan tot de exorcist moeten wenden. Die blijven helaas beperkt tot minimale, exotische berichten in de media.

A Book of Light zet aan tot persoonlijk heronderzoek. Alles goed thuis? Is de excentrieke tante, een hoofdbestanddeel van de populaire literatuur, eigenlijk schizofreen? Slingert oma vrijer met de gangajal rond dan normaal? Is de familie dronken alleen maar een neuroticus die wacht om te worden gediagnosticeerd?

Ik ben aangenaam geïntrigeerd toen ik ontdekte dat ik een groot aantal vertellers en acteurs in dit boek ken. Mijn eigen familie, zoals hier beschreven, zoals families overal, heeft een mooie verzameling dronkaards, wanordelijkheden en zelfmoorden. En een flink aantal van deze losgeslagen mensen vinden dat ik mijn hoofd moet laten onderzoeken.

Misschien zal ik dat een dezer dagen doen, en dan kan iemand die dicht bij mij staat een hoofdstuk bijdragen aan de volgende editie van Pinto's boek. Ik wacht met spanning op de publicatie ervan, want het verhaal van elk gezin dat wordt verteld, in de tanden van de familiewaarden, brengt ons dichter bij een open samenleving die vrede met zichzelf heeft.